السيد الخميني
حاشيه بر رسالهء ارث 46
رساله نجاة العباد و حاشيه بر رساله ارث ملا هاشم خراسانى ( فارسى ) ( موسوعة الإمام الخميني 28 )
نخواهد بود ، و اگر مفقود شود از يكى دون ديگرى ؛ به اين كه يكى مالدار بود دون ديگرى با عدم مانع ، يا يكى مانعدار بود دون ديگرى ، ارثِ مالدار و مانعدار را به ديگرى مىدهند ، دون عكس . نهم از موانع ، وجود مرتبهء مقدم از ورّاث است : كه با وجود آن بدون مانع ، مرتبهء مؤخره ارث نمىبرند ؛ چون از براى ورّاث شش مرتبه است مرتّب : اول : ابوين و اولاد و إن نَزَلوا . دوم : جد و جده و إن عَلوا و اخوه و اخوات و اولاد آنها و إن نَزَلوا . سوم : عمو و عمه و خالو و خاله و إن عَلوا و اولادشان و إن نَزَلوا « 1 » . چهارم : ولاء عتق . پنجم : ولاء ضمان جريره . ششم : ولاء امامت . و اما زوج و زوجه با جميع مراتب ششگانه ارث مىبرند به غير زوج كه با ولاء امامت شريك نخواهد گرديد ، بلكه با انحصار وارث از طبقات انساب و اسباب به زوج و حضرت امام زمان - ارواح العالمين له الفداء - تمام تركه را زوج ارث مىبرد ؛ به تفصيلى كه سابقاً ذكر شد و ان شاء اللَّه تعالى بعد هم ذكر خواهد شد . دهم از موانع ، وجود درجهء مقدم است از هر صنفى : كه با وجود آن ، درجهء مؤخره از همان صنف ارث نمىبرد ، و لكن اين درجهء مقدمه از صنفى ، مانع درجات مؤخرهء از صنف ديگر نيستند . و ما ذكر مىكنيم درجات اين طبقات مذكوره را در ضمن چند مسأله : مسأله 1 - از براى طبقهء اولى كه مقدمند بر جميعِ طبقات ورّاث ، دو صنف است : صنف اول ، يك درجه است كه ابوين ميت باشد و اين صنف درجاتى ندارد . صنف دوم ، اولاد ميتاند و از براى آنها درجاتى است مرتّب ، مثلًا اولاد بلاواسطه ، درجهء مقدمند كه با وجود يك نفر از آنها ، اولاد به واسطه ارث نمىبرند . و همچنين اولاد به يك واسطه مقدمند بر اولاد به دو واسطه و هكذا . پس معلوم شد كه با وجودِ ابوين ميت ، اولاد به ده واسطه ارث مىبرند به شرط نبودن اولادى اقرب از آنها درجتاً .
--> ( 1 ) - با صدقِ عرفىِ قرابت ؛ چنانچه گذشت .